REVERSIBILITEIT

Elke conservator-restaurator moet de professionele regels van E.C.C.O. — European Confederation of Conservator-Restorers’ Organisations — nauwgezet naleven, met respect voor de ethiek en de normen van het beroep.

Dit begint met het principe van reversibiliteit.

Om de authenticiteit en integriteit van het kunstwerk te respecteren, moet elke interventie reversibel zijn. Dit betekent dat ze gemakkelijk verwijderd moet kunnen worden zonder het kunstwerk te beschadigen. Dit is des te belangrijker omdat de vooruitgang in alle domeinen blijft evolueren, ook binnen de conservatie en restauratie van kunstwerken. Bepaalde technieken kunnen dus worden verbeterd en uiteindelijk vervangen. Dit betekent dat toekomstige conservatoren-restauratoren eerdere restauraties zonder moeilijkheden moeten kunnen verwijderen, zodat zij nauwkeuriger kunnen ingrijpen zonder het kunstwerk te beschadigen.

Dit principe van reversibiliteit moet nauwgezet worden gerespecteerd. Helaas gebeurt het dat amateurs zich voordoen als restaurateurs van kunstwerken en het werk uiteindelijk meer beschadigen dan het aanvankelijk al was. Interventies uitgevoerd door niet-professionelen zijn vaak irreversibel, omdat ze niet worden uitgevoerd door iemand die gekwalificeerd is en volgens de regels van het vak werkt.

Een beroep doen op gekwalificeerde professionals garandeert de kwaliteit, authenticiteit, integriteit en duurzame bewaring van uw kunstwerken.

De conservator-restaurator moet zo weinig mogelijk ingrijpen om de oorspronkelijke materialen zo goed mogelijk te bewaren. Elke interventie moet beperkt blijven tot wat strikt noodzakelijk is.

MINIMALE INTERVENTIE

STABILITEIT

Stabiele omgevingsomstandigheden

Keuze van materialen die stabiel blijven in de tijd

De omgeving in het atelier wordt gecontroleerd met behulp van een hygrometer

De omgeving in het atelier wordt gecontroleerd met behulp van een hygrometer, waarmee ik de relatieve luchtvochtigheid en de omgevingstemperatuur kan meten. Dit toestel is essentieel om een stabiel klimaat voor uw kunstwerken te garanderen. Materialen zijn gevoelig voor plotse schommelingen, zowel in luchtvochtigheid als in temperatuur. Voor de meeste kunstwerken ligt de “ideale” relatieve luchtvochtigheid doorgaans tussen 50 en 55%, bij een temperatuur van ongeveer 19–20°C.

De materialen worden zorgvuldig geselecteerd op basis van hun reversibiliteit, compatibiliteit en stabiliteit binnen het kunstwerk. Deze materialen werden vooraf specifiek in laboratoria getest om hun doeltreffendheid en duurzaamheid in de tijd te controleren. Elk materiaal dat wordt gebruikt bij de restauratie van kunstwerken moet stabiel zijn, compatibel met de andere samenstellende materialen van het kunstwerk en uiteraard reversibel. De zorgvuldige selectie en combinatie van deze elementen garanderen de duurzaamheid van mijn werk in het atelier.

Advies — conservatie

Uw kunstwerken houden niet van zonlicht, warmtebronnen, hoge luchtvochtigheid en uiteraard ook niet van schommelingen in de relatieve luchtvochtigheid.

Houd uw kunstwerken uit de buurt van zonlicht

Rechtstreeks licht op uw kunstwerken is een van de belangrijkste oorzaken van degradatie.

Vermijd om een kunstwerk tegenover een raam, in een veranda of op een andere plaats met rechtstreeks contact met ultraviolette stralen te plaatsen.

Als u geen andere keuze hebt, overweeg dan UV-filters te plaatsen. Die verminderen de impact van ultraviolette stralen op uw kunstwerken.

Ultraviolette stralen zijn schadelijk voor kunstwerken. Ze kunnen bijvoorbeeld een vroegtijdige vergeling van vernis veroorzaken, een belangrijke loslating van de verflaag teweegbrengen of zelfs acrylverf doen verweken of smelten wanneer die gevoelig is voor warmte.

Zorg voor een stabiele omgeving

Vermijd te grote schommelingen in de relatieve luchtvochtigheid, want die kunnen zeer schadelijk zijn voor uw kunstwerken. Kunstwerken bestaan uit materialen die gevoelig zijn voor schommelingen. Wanneer dergelijke schommelingen optreden, reageren de kunstwerken daarop.

Deze mechanische en chemische reacties kunnen zichtbaar worden in de structuur, in de verflaag en in het algemene uitzicht van het kunstwerk. Denk bijvoorbeeld aan barsten in het hout, microscheurtjes in de verflaag, belangrijke loslating van de verflaag, enzovoort.

Het is aan te raden om zowel de relatieve luchtvochtigheid als de omgevingstemperatuur te controleren.

Hiervoor kunt u zich uitrusten met een hygrometer, die de temperatuur en de relatieve luchtvochtigheid meet en helpt om een geschikte omgeving voor uw kunstwerken te behouden. De ideale temperatuur en relatieve luchtvochtigheid hangen af van het type kunstwerk en van de materialen waaruit het is opgebouwd.

Neem gerust contact met mij op voor vragen.

Vermijd warmtebronnen

Vermijd om uw kunstwerken dicht bij een kachel, open haard of radiator te plaatsen.

Anders loopt u het risico ze enkele jaren later — of zelfs vroeger — bijvoorbeeld bedekt met roet terug te vinden.

Bovendien kan een te grote warmte-inbreng schade veroorzaken in de verflaag zelf, zoals loslating, opstuwing, materiaalverlies enzovoort.

Deze reacties tasten niet alleen het esthetische uitzicht van het kunstwerk aan, maar wijzen ook op een diepere degradatie van de materialen waaruit het bestaat.

Bij warmte denken we ook aan badkamers.

Sommige klanten hangen kunstwerken in hun badkamer zonder rekening te houden met de impact van warmte en vochtigheid.

Niet alleen warmte is schadelijk; ook een hoge luchtvochtigheid is dat.

Samen vormen ze ideale omstandigheden voor de ontwikkeling van schimmels en micro-organismen.

Ook spots die worden gebruikt om kunstwerken te verlichten, kunnen een warmtebron vormen.

Sommige spots geven zeer veel warmte af, wat schadelijk kan zijn voor uw kunstwerken.

Kies daarom bij voorkeur voor LED-spots om de warmte-inwerking op uw kunstwerken zoveel mogelijk te beperken.

Uw kunstwerken goed bewaren

Vermijd om uw kunstwerken in een kelder of op een zolder te bewaren. Deze ruimtes zijn meestal te koud en/of te vochtig.

Dergelijke omgevingsomstandigheden zijn niet ideaal voor kunstwerken.

Ze kunnen bijvoorbeeld leiden tot aanzienlijke schimmelvorming.

Bovendien kunnen uw kunstwerken worden aangetast door knaagdieren of insecten.

In kelders kunnen ook overstromingen voorkomen, wat verwoestende en onomkeerbare gevolgen kan hebben voor uw kunstwerken.

Bewaar uw kunstwerken verpakt en beschermd in een stabiele omgeving, met de hierboven vermelde temperatuur- en vochtigheidswaarden.

NA RESTAURATIE — UW KUNSTWERKEN GOED BEHANDELEN

Probeer uw kunstwerken niet zelf te restaureren of te behandelen. Voor het verwijderen van stof is het enige advies dat ik kan geven: verwijder het stof voorzichtig met een penseel met zeer zachte haren.

Gebruik geen vochtige doek op de verflaag of op de lijst, want u zou verf kunnen verwijderen.

Neem bij vragen of twijfel gerust contact met mij op.

VERTROUWELIJKHEID

Het atelier bevindt zich in Brussel, maar het adres blijft vertrouwelijk om de veiligheid van uw kunstwerken te garanderen. Uw kunstwerken worden onder strikt toezicht bewaard met een optimaal beveiligingssysteem, waaronder camera’s, een alarmsysteem, een veiligheidsdeur en beveiligingsluiken.